TİMBİR’den gazetecilere kritik rehber
 Yanlış çıkan her haber suç değil

Türk İnternet Medya Birliği (TİMBİR), internet gazetecileri ve içerik üreticileri için **“33 Soruda TCK 217/A ve TCK 218 Rehberi”**ni yayımladı. Rehberde, “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” suçunun hangi koşullarda oluşabileceğinden haber başlıklarına, sosyal medya paylaşımlarından düzeltmelere ve soruşturma süreçlerine kadar medya mensuplarını doğrudan ilgilendiren konular ele alındı. 

TİMBİR tarafından dijital medya ve internet gazeteciliğinde hukuki farkındalığın artırılması amacıyla hazırlanan rehber, TİMBİR Genel Başkan Vekili ve Güvenli İnternet Medya Merkezi (GİMER) Genel Sekreteri Av. Cüneyd Altıparmak tarafından kaleme alındı. 

YANLIŞ ÇIKAN HER HABER SUÇ DEĞİL

Rehberde, kamuoyunda “yanıltıcı bilgiyi yayma suçu” olarak bilinen düzenlemenin TCK 217/A maddesinde yer aldığı hatırlatılıyor.

Rehbere göre suçun oluşabilmesi için; yanlışlığı ortaya konulabilen bir bilginin bulunması, bilginin ülkenin iç veya dış güvenliği, kamu düzeni ya da genel sağlığı ilgilendirmesi, alenen yayılması, kamu barışını bozmaya elverişli olması ve kişinin yanlış olduğunu bildiği bilgiyi halk arasında endişe, korku veya panik oluşturmak amacıyla yayması şartlarının birlikte değerlendirilmesi gerekiyor. Rehber, bu koşullardan birinin bulunmaması halinde TCK 217/A kapsamındaki suçun oluşmayacağını ve bir haberin yalnızca sonradan yanlış çıkmasının tek başına yeterli olmadığını belirtiyor. 

BAŞLIK VE GÖRSEL DE HABERİN BİR PARÇASI

Rehberin internet gazetecilerini yakından ilgilendiren bölümlerinden biri de haber başlıkları, görseller ve sosyal medya paylaşımları.

Metinde ihtiyatlı veya belirsiz şekilde verilen bir bilginin başlıkta ya da sosyal medya görselinde kesinleşmiş bir gerçek gibi sunulmasının farklı bir hukuki değerlendirmeye yol açabileceğine dikkat çekiliyor. Bir yayının değerlendirilmesinde haber metninin yanı sıra başlık, görsel ve sosyal medya açıklamasının birlikte dikkate alınabileceği belirtiliyor. 

HABER VERME VE ELEŞTİRİ HAKKINA VURGU

Rehberde TCK 218 kapsamında haber verme sınırlarını aşmayan ve eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamalarına ilişkin güvenceye de dikkat çekiliyor. Ayrıca Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi çerçevesindeki ifade ve basın özgürlüğü hatırlatılıyor. 

HABER MERKEZİNDE HERKES AYNI ŞEKİLDE SORUMLU DEĞİL

Rehberde muhabir, editör, görsel tasarımcı ve sosyal medya sorumlusunun konumu da ayrı ayrı değerlendiriliyor.

Aynı haber merkezinde çalışmanın tek başına herkesin aynı biçimde sorumlu tutulması anlamına gelmediği; kişinin habere hangi aşamada ve nasıl katkı sağladığı, neyi bildiği ve hangi amaçla hareket ettiğinin ayrı değerlendirilmesi gerektiği ifade ediliyor. 

TİMBİR'in 33 soruluk çalışması ayrıca yayın öncesi doğrulama, yayın sonrasında düzeltme, sosyal medya kullanımı ve olası soruşturma süreçlerinde gazetecilerin dikkat etmesi gereken hukuki başlıkları pratik örneklerle ele alıyor. Rehberin kendisinde de çalışmanın genel bilgilendirme amacı taşıdığı ve somut hukuki olaylarda profesyonel hukuki destek alınması gerektiği belirtiliyor. 

33 soruluk rehberin tamamı